دانلود مقاله هدایت و رهبری در قرآن و نهج البلاغه
صفحه اصلی بازاریابی و همکاری در فروش راهنمای خرید پرسش و پاسخ درباره ما پشتیبانی تبلیغات تماس با ما

صفحه نخست  » علوم انسانی  »  مقاله هدایت و رهبری در قرآن و نهج البلاغه

مقاله هدایت و رهبری در قرآن و نهج البلاغه

دانلود مقاله هدایت و رهبری در قرآن و نهج البلاغه

مقدمه:

این تحقیق با عنوان هدایت و رهبری در قرآن و نهج البلاغه انجام گردیده است. ابتدا با مراجعه به منابع مختلف که فهرست آنها در این تحقیق آمده است معنی لغوی هدایت از دیدگاههای مختلف طرح و آنگاه معنای هدایت در قرآن مورد بررسی قرار گرفت. لازم به ذکر است در قرآن هدایت با سی و یک تعبیر خاص بکار رفته است که در این تحقیق به این معانی پرداخته شده است. برای آگاهی از وجوه هدایت در نهج البلاغه با مراجعه به کتاب مزبور ۱۰ خطبه و ۲ حکمت و ۱ نامه در زمینه هدایت مورد بررسی قرار گرفت. همچنین فهرست آیاتی از قرآن که در آنها وجوه مختلف هدایت بیان شده است ضمیمه گردیده است

-۱- معانی لغوی هدایت:

هدایت در لغت به معنی ارشاد و راهنمایی از روی لطف و خیرخواهی است. (۱) صاحب مجمع البحرین می گوید: «هدایت در لغت به معنی ارشاد و دلالت بر شیء است.». (۲)

راغب اصفهانی دربارة معنی هدی می گوید: «هدی در لغت به معنی دلالت و راهنمایی از روی لطف است». (۳)

دربارة معنی هدایت در معجم مقاییس اللغه و در معجم الوسیط آمده:

“هدایت، عبارت از راهنمایی از روی لطف است، بگونه ای که رساننده به مطلوب و مقصود باشد”. (۴)

همچنین دربارة معنی لغوی هدایت، گفته شد: «هدایت، یعنی به نرمی کسی را به خواسته‌اش راهنمایی کردن». (۵)

صاحب تبیان نیز، هدایت را به معنی راهنمایی به راه رشد می داند. (۶)

در تفسیر المحقق درباره معنای لغوی هدایت چنین آمده:

«هدایت در لغت به معنی راهنمایی کردن است و هَذی، هُدی و هدیه، مصدر هدی یهدی است که به معنی ارشاد و ضد گمراهی است و به معنی دلالت، دعوت، بیان و تعریف نیز
می‌آید». (۷)

۱-۱-۱- معنای اصطلاحی هدایت:

معنای اصطلاحی هدایت، عبارت است از دلالت بسوی حق و ارائه طریق و ارشاد بسوی حقیقت چنانکه قرآن کریم، در آیات زیر، همین معنا را بیان می فرماید:

“ ان علینا للهدی ”.

“ و انک لتهدی الی صراط مستقیم ”.

“ ان هذا القرآن یهدی للتی هی اقوم ”.

“ قل الله یهدی للحق ”. (۸)

صاحب کشاف نیز دربارة معنای اصطلاحی هدایت می گوید:

«هدایت عبارت است از ارائه طریق و افاقة قوایی که شخص بتواند بوسیلة آن، مصالح خود را دریابد، و یا عبارت است از نصب ادله‌ای که بوسیلة آن حق را از ناحق جدا کند، و یا ارسال رسل و انزال کتب باشد، چنانکه خداوند می فرماید “وجعلنا منهم ائمه یهدون بامرنا” و یا کشف سرائر از دلها باشد که مخصوص انبیاء و اولیاء است. چنانکه می فرماید: “لنهدینهم سبلنا”. (۹)

ملاصدرا در مقام بیان معنی هدایت گوید:

«فالخلق هو اعطاء الکمال الاول والهدایة هی افادة کمال الثانی».

آفرینش موجودات، اعطای کمال اول است و هدایت، عبارت از اعطای کمال دوم به موجودات است، زیرا خداوند ابتدا بندگان را آفرید و سپس آنها را به راه راست و طریق سعادت، هدایت نمود. چنانکه می فرماید:

“ربنا الذی اعطی کل شیء خلقه ثم هدی”.

و با لجمله، هدایت عبارت از سوق دادن اشیاء است بطرف کمال دوم آنها و کمال دوم، کمالی است که موجودات در اصل وجود، نیازی بدان ندارند و در بقاء نیز احتیاجی بدان
ندارند. (۱۰)

 ۱-۲- وجوه هدایت در قرآن:

برای هدایت و مشتقات آن در قرآن، وجوه و معانی مختلف بیان گردیده، که برای پی بردن به معانی مزبور، به ذکر آن می پردازیم:

۱- هدی به معنی قرآن

چنانکه در سورة اسراء آیة ۹ فرماید:

“و مامنع الناس ان یومنوا اذجاء هم الهدی”

در سورة کهف آیة ۵۵ نیز فرماید:

“و ما منع الناس ان یومنوا اذجاء هم الهدی”

و در آیة ۲۳ سورة نجم نیز فرماید:

“و لقد جاءهم من ربهم الهدی”

و در آیة ۱۳ سورة جن نیز فرماید:

“و انا سمعنا الهدی آمنابه” (۱۱)

۲- هدی به معنی دین (بمعنای اخص):

مانند آیة ۱۲۰ سورة بقره که می فرماید:

“قل ان هدی الله هوالهدی”

ترجمه: بگو همانا دین، همان دین خدا، یعنی اسلام است.

و در سورة حج آیة ۶۷ نیز می فرماید: « فلاینا زعنک فی الامر وادع الی ربک انک لعلی هدی مستقیم » یعنی لعلی دین مستقیم.

هدایت بدین معنی، در قرآن بسیار است (۱۲)

۳- هدی به معنی ایمان، مانند آیة ۱۳ سورة کهف:

“ انهم فتیه آمنوا بربهم وزدنا هم هدی”

ترجمه: همانا آنان، جوانانی هستند که به پروردگارشان ایمان آوردند و خداوند بر ایمانشان افزود.

در سورة مریم آیة ۷۶ نیز فرماید:

“و یزید الله الذین اهتدوا هدی”.

یعنی: خداوند ایمان کسانی را که قبول ایمان نموده اند، زیادتر می کند.

در سورة سبا آیة ۳۲ نیز می فرماید:

“ انحن صددناکم عن الهدی بعد اذجاء کم”.

ترجمه: آیا ما (مستکبرین)، شما (مستضعفین) را از ایمان منع نمودیم، بعد از آنکه از جانب خدا آمد.

و در سورة زخرف آیة ۴۹ فرماید:

“ ادع ربک بما عهد عندک اننا لمهتدون”.

که مهتدون به معنی مومنون است.

ترجمه: بخوان ای ساحر از خدای خودت تعهدی را که با تو دارد (که عذاب را از ما بردارد) در اینصورت، ما از ایمان آورندگانیم. (۱۳)

۴- هدی به معنی توحید :

چنانکه در سورة فتح آیة ۲۸ فرماید: “هوالذی ارسل رسوله بالهدی و دین الحق” یعنی اوست خدایی که رسول خود را با توحید و دین حق فرستاد.

نظیر این آیه، در سورة توبه آیة ۳۳ و در سورة صف، آیة ۹ نیز آمده است.

در سورة قصص، آیه ۵۷ نیز فرماید:

“و قالوا ان نتبع الهدی معک نتخطف من ارضنا”

که هدی به معنی توحید است. (۱۴)

ترجمه: (مردم مکه به رسول خدا) گفتند: اگر ما همراه تو، توحید را پیروی کنیم، ما را از سرزمین خودمان بیرون می کنند.

۵- هدی به معنی سنت و روش :

چنانکه در سورة انعام آیة ۹۰ فرماید:

“ اولئک الذین هدی الله فبهدیهم اقتده”.

در این آیه، خداوند به پیامبرش می فرماید: پیش از تو نیز، پیامبران دیگری بودند که به وظیفة خود عمل نمودند، خداوند نیز، آنان را در مسیر خویش هدایت فرمود. پس تو هم به سنت و روش آنان اقتداء کن و مانند آنان، بر آزار دشمنان و تکذیب آنان صبر کن.

در سورة زخرف آیة ۲۲ نیز فرماید: “ انا وجدنا آباءنا علی امه و انا علی آثارهم مهتدون” یعنی: علی آثارهم مستنون بسنتهم.

ترجمه: ما پدران خود را بر عقاید و آیینی یافتیم، و البته ما هم از سنتها و روشهای آنان پیروی می کنیم. (۱۵)

۶- هدی به معنی پیامبران و کتابهای آسمانی :

چنانکه در آیة ۳۸ بقره فرماید:

“ افما یا تیکم منی هدی فمن تبع هدای فلاخوف علیهم ولا هم یحزنون”.

یعنی: هنگامیکه از جانب من، پیامبران و کتابهای آسمانی آمدند، پس هر کس از کتب و رسل من پیروی کند، خوف و اندوهی برای او نخواهد بود.

نظیر این معنی در سورة طه آیة ۱۲۳ نیز آمده است. (۱۶)

فهرست

مقدمه: ۱

۱-۱- معانی لغوی هدایت: ۲

۱-۱-۱- معنای اصطلاحی هدایت: ۲

۱-۲- وجوه هدایت در قرآن: ۴

خطبه های نهج البلاغه در مورد هدایت… ۱۶

حکمت های نهج البلاغه در باب هدایت… ۱۹

راههای هدایت… ۱۹

حکمت ۱۶۹ : روشن بودن راه هدایت… ۱۹

هدایت و ضلالت در نامة ۶۵ بند ۳ و ۴٫ ۱۹

منابع.. ۲۰

مقاله هدایت و رهبری در قرآن و نهج البلاغه

قیمت : 2500 تومان

[ بلافاصله بعد از پرداخت لینک دانلود فعال می شود ]





برچسب :




تبلیغات