پایان نامه شخصیت پردازی در منظومه ی لیلی و مجنون نظامی
صفحه اصلی بازاریابی و همکاری در فروش راهنمای خرید پرسش و پاسخ درباره ما پشتیبانی مقالات شما را خریداریم تماس با ما

صفحه نخست  » پایان نامه  »  پایان نامه شخصیت پردازی در منظومه ی لیلی و مجنون نظامی

دانلود پایان نامه شخصیت پردازی در منظومه ی لیلی و مجنون نظامی

چکیده:

این پایان نامه به بحث و بررسی شخصیت پردازی در منظومه ی لیلی و مجنون نظامی اختصاص دارد و شامل سه فصل است، فصل اول مربوط به کلیات است که شامل هدف، پیشینه و روش تحقیق می باشد فصل دوم مربوط به شیوه های شخصیت پردازی، انواع شخصیت در لیلی و مجنون و همچنین دیگر عناصر داستانی مرتبط با شخصیت نیز می باشد، فصل سوم هم مرتبط به نتیجه گیری از کلیه مباحث ذکر شده است.

مقدمه:

ای نام تو بهترین سرآغاز                     بی نام تو نامه کی کنم باز

ای یاد تو مونس روانم                         جز نام تو نیست بر زبانم

(نظامی، ۱۳۸۵، ص۳)

ادب غنایی:

« ادب غنایی در اصل اشعاری است که احساسات و عواطف شخصی را مطرح می کند. این گونه اشعار که کوتاه بود، در یونان باستان با همراهی بربط خوانده می شد و از این رو در زبانهای فرنگی به اشعار غنایی لیریک layric می گویند. لیریک در عصرها شاید به تبع عربها که به شعر عاشقانه و عاطفی «الشعر الغنائی» می گویند به غنایی ترجمه کرده اند و به رومغی اشعار عاشقانه و بزمی به کار می برند. به هر حال معادل قدیم آن غزل است. باید توجه داشت که مراد از اشعار لیریک در ادبیات اروپایی، شعری است کوتاه و غیر روایی که گوینده در آن فقط احساسات خود را بیان می کند. اگر شعر بلند و روایی باشد مثل خسرو و شیرین، لیلی و مجنون به آن شعر غنایی داستانی یا نمایشی می گویند.» (شمیسا، ۱۳۷۸، صص: ۱۳۴ و۱۳۳)

شعر غنایی:

شعر غنایی بیان تمایل، نقطه نظرها و نیازهایی است که در عالم احساس و عاطفه ی شاعر در رابطه با مسایل زندگی اعم از فردی یا اجتماعی شکل می گیرید. (عبادیان، ۱۳۷۹ ص: ۱۳۳)

 منظومه های غنایی:

«یک سلسله داستانهایی که شرح عشقها و پای بستی هاست و گاهی به ناکامی پایان می پذیرد و زمانی به خوشی و شادکامی خاتمه پیدا می کند. در گنجینه ی ادبیات منظوم ایران بخش بزرگی را به خویش اختصاص داده است در این منظومه ها دلبستگی ها پر هیجان تر و افروخته تر است. این منظومه ها بسیار مفصل و پر از شرح جزئیات و قیافه و قد و بالای دلبران و وصف مناظر طبیعی است.» (صورتگر، ۱۳۴۸، صص: ۸ و۷)

زندگی نامه ی نظامی

نظامی گنجه ای شاعر فارسی گوی آذربایجان در قرن ششم هجری می زیسته است نام و نسب او را «الیاس بن یوسف بن زکی بن موید» ضبط کرده اند. تقی الدین اوحدی در «خلاصه الاشعار و زبده الافکار» نام و نسبش را احمد بن یوسف بن موید و کنیه اش را «ابو محمد» و لقبش را نظام الدین آورده است.» (ثروت، ۱۳۷۰، ص: ۳۲) نظامی در حدود سال ۵۳۵ به دنیا آمد و در سن ۸۳ سالگی و در سال ۶۰۸ چشم از جهان فرو بست (ثروتیان، ۱۳۸۲، ص: ۱۴)

ما در نظامی به تصریح او «رئیسه» نام و از نژاد کرد بوده است. ظاهراً پدر و مادر نظامی در زمان کودکی او از این جهان رخت بر بسته اند. او با این که سه همسر برگزیده است ظاهراً بیش از یک فرزند پسر به نام محمد نداشته است. اقامتگاه دایمی نظامی شهر گنجه بوده است و در تمام عمر جز یک سفر کوتاه به هیچ جا مسافرت نکرده است. (ثروت، ۱۳۷۰، صص ۳۶-۳۲)

شخصیت و اندیشه نظامی

نظامی از خانواده ای دارا و آسوده بود و از بررسی آثار و اندیشه های او معلوم می شود که دوران نوجوانی را به آموختن قرآن و علوم دینی سپری کرده است و بر اساس همین عقیده است که مثنوی های نظامی همه با توحید و مناجات باری تعالی آغاز می شود (ثروتیان، ۱۳۸۲، ص:۳۱) می توان نظامی را از نظر ویژگی های اخلاقی شاعری پرکار، صبور، باعفت، گوشه گیر، قانع، با نزاکت، با گذشت، مثبت، علاقه مند به شهر و دیار و خانه و خانواده، گریز از جنجال و زندگی اشرافی دانست (ثروت، ۱۳۷۰، ص: ۴۷) او شاعری است که به ارزش کار خود واقف است و شاعر واقعی را در ردیف سایه پیامبر و در مرتبه پس از انبیاء می گذارد. (همان، ص: ۳۹) روحیات شاعر در نحوه ی شکل گیری اشخاص داستانش خیلی اهمیت دارد، چنان که نظامی اشعری مذهب و جبری مزاج اگر اشخاص منفعلی چون فرهاد و مجنون را که خود را یکسره بسته زنجیر و تقدیر می دانند نپرورد مایه ی شگفتی است (حمیدیان، ۱۳۷۳، ص:۱۹۴)

اهمیت نظامی در ادبیات داستانی

بی گمان حکیم نظامی گنجوی را با نزدیک به چهل هزار بیت شعر و حدود بیش از بیست هزار بیت شعر داستانی مهم ارزشمندی از داستان پردازی منظوم را به خود اختصاص داده است. باید گفت نظامی شاعر داستان پردازی است که در میان اشعارش نکات عرفانی، حکمی، اخلاقی، فلسفی، سیاسی، اجتماعی و به ویژه فولکور دیده می شود. (ثروت، ۱۳۷۲، صص: ۳۳۰-۳۲۹) امتیاز بزرگ نظامی در داستان سرایی اوست. گر چه پیش از وی این امر سابقه داشته است. ولی نظامی داستان غنایی را به چنان قله ی رفیعی رساند که پس از او هیچ کس نتوانست بر آن صعود کند (ثروت، ۱۳۷۰، ص: ۴۸)

نظامی در انتخاب و کلمات مناسب و تصویر جزئیات و نیروی تخیل و دقت در وصف و ریزه کاری در توصیف طبیعت و اشخاص و احوال در شمار کسانی است که بعد از خود نظیری نیافته است. هرمان انه نیز لطافت بیان، همچنین عظمت و مهارت نظامی را در وصف طبیعت، استاد سخن پردازی دانسته و وی را استاد رمانتیک لقب داده است.» (ثروت، ۱۳۷۰، صص: ۴۸ و ۴۷)

آثار نظامی

۱- مخزن الاسرار: که شامل ۲۲۶۰ بیت است، اثری است عرف جنبه ی عرفانی و اخلاقی شخصین نظامی. (همان، ص:۵۲)

۲- خسرو و شیرین: که شامل ۶۵۰۰ بیت است. این مثنوی از نظر موضوع در ردیف مثنوی های غنایی قرار دارد و داستان عشق بازی های خسرو پرویز پادشاه ساسانی با شاهزاده ی ارمنی را بیان می کند. (همان، ص: ۵۲)

۳- لیلی و مجنون: «که شامل ۴۷۲۰ بیت به سال ۵۴۸ ه.ق در مدت چهار ماه سروده شده است. داستان عشق نافرجام قیس بن ملوح از قبیله ی بنی عامر و لیلی بنت سعد از همان قبیله می باشد. اصل داستان عربی است و ظاهراً نظامی به مناسبت مضیقه هایی که در پرورش آن می دیده است چندان علاقه مند به تصنیف آن نبوده است.» (همان، صص: ۵۴ و ۵۳)

 «در واقع ابوالمظفر اخستان ابن منوچهر، پادشاه شروان در نامه یی که به شاعر قصه پرداز گنجه نوشت و از وی خواست تا قصه ی لیلی و مجنون را به نظم آرد. هنگام دریافت این دعوت همه چیز برای شاعر رنگ و بوی درد و فراق داشت و همین نکته او را در اشتغال به یک قصه ی پر درد و فراق مردد و ناخرسند می ساخت.» (زرین کوب، ۱۳۸۳، ص: ۱۱۱)

«در سرودن این منظومه، بیش از میل دل شاعر، اطاعات فرمان شاهانه منظور است که شروان شاه قاصدی نزدش فرستاده است، با این فرمان که: در پی داستان خسرو و شیرین، اکنون «لیلی مجنون ببایدت گفت» سرگذشت لیلی و مجنون داستان ملال انگیز بی هیجان و از این ها بدتر عاری از شکوه تجملی است «نه باغ و نه بزم شهریاری – نه رود و نه می نه کامکاری» شاعر با اکراه تن بدین کار می دهد، اما به برکت طبع توانا موفق می شود داستانی ملال انگیز را بر صدر غمنامه های ادب فارسی بنشاند.» (سعیدی سیرجانی، ۱۳۸۸، ص:۸)

«در روایت قیس – که مجنون نام می گیرد – قهرمان اصلی داستان است. وی عاشق لیلی است و لیلی نیز بر وی عشق می ورزد: هر دو شیفته و دلداده هستند و به عشقی ورای عشق به تن و بدن یکدیگرمی اندیشند همچنانکه شاعر خود در ابتدای منظومه گفته است، صحنه های داستان در سرزمین عربستان و بیابان های خشک و خالی از زیبایی های طبیعت است. به همین سبب تنها جایی که شاعر مجال هنر نمایی می یابد همان شرح عشق آتشین مجنون نسبت به لیلی است. داستان لیلی و مجنون، داستانی رمانتیک است. احساس در آن جنبه ی بسیار قوی دارد. عنصر اصلی داستان، عشق است و عنصر قهرمانی در آن در درجه ی دوم اهمیت است. شاعر بیش از آن که بخواهد قهرمان بیافریند و به آن شخصیت بدهد، به وصف احساسات مافوق بشری آنان پرداخته است. (غلامرضایی، ۱۳۷۰، صص: ۲۴۲ و ۲۴۱)

فهرست

 چکیده: ۱

مقدمه: ۲

ادب غنایی: ۲

شعر غنایی: ۲

منظومه های غنایی: ۳

زندگی نامه ی نظامی.. ۳

شخصیت و اندیشه نظامی.. ۳

اهمیت نظامی در ادبیات داستانی.. ۴

آثار نظامی.. ۵

مرجع اصلی داستان لیلی و مجنون: ۶

ارزش لیلی و مجنون: ۶

فصل اول.. ۸

کلیات.. ۸

۱-۱- هدف تحقیق.. ۹

۱-۲- پیشینه ی تحقیق.. ۱۰

۱-۳- روش تحقیق.. ۱۱

فصل دوم. ۱۲

بررسی شخصیت و شخصیت پردازی در منظومه ی لیلی و مجنون نظامی.. ۱۲

۲-۱- درآمد: تعریف شخصیت: ۱۳

۲-۱-۱- اهمیت و ویژگیهای شخصیت… ۱۶

۲-۱-۲- منشأ شخصیت… ۱۸

۲-۱-۳- تعریف شخصیت پردازی.. ۲۱

۲-۲- خلاصه ی داستان لیلی و مجنون.. ۲۵

۲-۳- شخصیت پردازی در لیلی و مجنون.. ۲۹

۲-۳-۱- شیوه های شخصیت پردازی.. ۲۹

۲-۳-۱-۲- گفتگو. ۳۹

گفتگوی مجنون با پدر ۴۱

جواب دادن مجنون پدر را ۴۲

گفتگوی نوفل با مجنون.. ۴۳

گفتگوی نوفل با پدر لیلی: ۴۴

گفتگوی لیلی با مجنون.. ۴۵

گفتگوی پدر لیلی با یکی از شخصیتهای فرعی داستان: ۴۷

۲-۳-۱-۲-۱ گفتگوی درونی (مونولوگ) ۴۷

شکایت کردن مجنون با خیال لیلی.. ۴۸

سخن گفتن مجنون با زاغ. ۴۹

رفتن لیلی به تماشای بوستان.. ۵۰

آگاهی مجنون از مرگ پدر ۵۱

۲-۳-۱-۳- عمل.. ۵۱

ریا کاری لیلی.. ۵۳

سخاوت وبخشندگی پدر مجنون.. ۵۴

مهربانی و دلسوزی پدر مجنون.. ۵۵

شجاعت و جنگاوری نوفل.. ۵۵

۲-۳-۱-۴- نام. ۵۵

۲-۳-۱-۵- رمز (نماد) ۶۰

۲-۴- انواع شخصیت در لیلی و مجنون نظامی.. ۶۲

۲-۴-۱- شخصیت اصلی یا مرکزی: ۶۲

۲-۴-۲- شخصیت فرعی: ۶۴

۲-۴-۱۲-۱- تیپ عاشق دلسوخته. ۷۹

۲-۴-۱۲-۲- تیپ زنان محدود و در بند. ۸۰

۲-۴-۱۲-۳- تیپ یاوه گویان و بدخواهان.. ۸۰

۲-۴-۱۲-۴- تیپ شخصیت دیوانه و در زنجیر. ۸۱

فصل سوم. ۹۳

نتیجه گیری.. ۹۳

فهرست منابع: ۹۶

پایان نامه شخصیت پردازی در منظومه ی لیلی و مجنون نظامی

قیمت : 10000 تومان

[ بلافاصله بعد از پرداخت لینک دانلود فعال می شود ]